پایان نامه اختلاف زوجین در خصوص نوع و شرایط عقد نکاح

دسته: حقوق

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 304 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 139

پایان نامه اختلاف زوجین در خصوص نوع و شرایط عقد نکاح

چکیده:

یکی از مسائلی که در عقد نکاح مطرح می شود اختلاف زوجین در خصوص نوع عقد است. با توجه به اینکه در حقوق و فقه دو نوع عقد دائم و منقطع آمده است، لذا آثار این دو با هم متفاوت است. و این بحث مطرح می شود که در صورت اختلاف در نوع عقد نکاح تکلیف چیست؟ و همچنین در خصوص شروطی که ضمن عقد آمده است وضعیت به چه صورت خواهد بود؟ در خصوص اختلاف در نوع عقد دو نظر عمده وجود دارد. بعضی از فقها و حقوق دانان اصل را بر دوام می دانند، و بعضی دیگر اصل را بر موقت گذاشته اند.

مقدمه

«خدای مهربان، به داده ات شکر و به نداده ات شکر که داده است نعمت است و نداده ات حکمت»

موضوع تحقیق حاضر «اختلاف زوجین در خصوص نوع عقد و شرایط ضمن عقد نکاح می باشد». همواره عقد نکاح پایه و اساس نهاد خانواده محسوب می گردد، و هرگز نمی توان از نقش این عقد به عنوان یکی از مهم ترین ارکان هر اجتماع چشم پوشی نمود. از زمان های بسیار دور تا کنون در خصوص شرایط اساسی صحت عقود به طور کلی و عقد نکاح به صورت خاص صحبت به میان آمده است. یکی از مواردی که ذیل شرایط اساسی برای صحت معاملات در فقه و حقوق ماده (190 ق. م) مطرح گردیده، قصد طرفین می باشد و در این خصوص گفته شده، هر یک از طرفین عقد بایستی، انشاء عقدی را قصد نماید که طرف دیگر قصد انشاء آن عقد را می نماید و واجب است قصد انشاء در ایجاب، مطابق قصد انشاء در قبول باشد.

سوالات تحقیق:

الف: سوال اصلی:

در صورت اختلاف زوجین در مورد نوع عقد نکاح و شرایط آن وضعیت حقوقی عقد چگونه خواهد بود؟

ب: سوالات فرعی:

1- وضعیت حقوقی شروط ضمن عقد نکاح در صورت اختلاف چیست؟

2- وضعیت نکاح منعقده بر خلاف قصد دختر چگونه است؟

فرضیات تحقیق:

الف) فرضیه اصلی:

به نظر مشهور فقهاء امامیه و اکثر حقوقدانان قول مدعی دوام مقدم است و از ماده 1075 ق. م نیز که برای عقد نکاح منقطع قید اضافی مدت را ذکر کرده چنین استفاده می شود که اصل در نکاح دوام است و در صورت اختلاف، باید مدعی انقطاع ادعای خود را ثابت کند.

ب) فرضیه فرعی

1- در انعقاد عقد طرفین باید قصد و رضا داشته باشند، در شرط نیز طرفین باید وحدت قصد در خصوص شرط ایجاد شده در عقد داشته باشند و اگر یکی از طرفین در شرط قصد نداشته باشد، شرط به علت عدم تراضی طرفین باطل خواهد بود، ولی باطل شدن شرط صدمه ای به اصل عقد نخواهد زد و اصل عقد صحیح است.

2- در فرضی که دختر اجازه جاری نمودن عقد دائم و پدر اذن در عقد موقت داده است، باید به این نظر بود که عقد مزبور فضولی است، و چنانچه دختر آن را اجازه نمود عقد صحیح و الا عقد باطل خواهد بود و در خصوص مهر نیز باید گفت، چنانچه دختر به عقد واقع شده رضایت دهد، مهر همان است که در ضمن عقد تعیین شده است، ولی در صورت عدم رضایت، اگر نزدیکی صورت نگرفته باشد مهری تعلق نمی گیرد، ولی در صورت نزدیکی مهرالمثل تعیین می گردد.

نوع و روش تحقیق:

نوع تحقیق کاربردی است و روش جمع آوری و گردآوری اطلاعات در این تحقیق به صورت کتابخانه ای بوده و روشی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته تحلیلی توصیفی است.

مفهوم لغوی نکاح

نکاح در لغت به معنای زناشویی، متزاج طبایع، عقد زناشویی بستن[1] ضم و پیوستن و نزدیکی کردن[2] به کار رفته است.

در جایی دیگر آمده: نکاح در لغت به معنای تقابل است و از نظر اصطلاح در این که آیا این لفظ به وطی دلالت می کند یا عقد یا میان هر دو مشترک لفظی است اختلاف نظر وجود دارد معروف و مشهور آن است که نکاح در لغت به معنای وطی و در شرع به مفهوم عقد است.[3]

مفهوم اصطلاحی نکاح

برخی گفته اند «نکاح عقدی است که به موجب آن زن و مردی به منظور تشکیل خانواده و شرکت در زندگی با هم متحد می شوند.»[4]

و برخی دیگر عنوان کرده اند که «نکاح رابطه حقوقی- عاطفی است که با عقد بین زن و مرد حاصل می شود و به آنها حق می دهد با یکدیگر زندگی کنند و مظهر بارز این رابطه تمتع جنسی است.»[5]

[1] محمد، معین، فرهنگ معین، ج 4، انتشارات امیرکبیر تهران، چاپ اول،1363، ص 4799

[2] سید مهدی، جلالی، حقوق خانواده، ج 1، ص 21، به نقل از احمد، نراقی، مستند الشیعه، ج 2 ص 446

[3] مصطفی، محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده، چاپ پانزدهم، مرکز نشر علوم اسلامی، 1387، ص 23

[4] ناصر، کاتوزیان، حقوق خانواده، ج 1، چاپ دوم، شرکت سهامی انتشار، 1390، ص 29

[5] مصطفی، محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده، همان، ص24

فهرست مطالب

عنوان شماره صفحه

مقدمه… 2

اهمیت موضوع… 3

سوالات تحقیق … 4

الف: سوال اصلی … 4

ب: سوالات فرعی … 4

فرضیات تحقیق… 4

الف) فرضیه اصلی… 4

ب) فرضیه فرعی… 5

نوع و روش تحقیق… 5

سابقه پژوهش … 5

سازماندهی تحقیق… 6

فصل اول: کلیات… 7

مبحث نخست: مفهوم نکاح و اقسام آن… 8

گفتار نخست: مفهوم نکاح… 8

بند 1- مفهوم لغوی نکاح… 8

بند 2: مفهوم اصطلاحی نکاح… 8

گفتار دوم: اقسام نکاح… 9

بند 1- نکاح موقت … 10

بند 2- نکاح دائم … 10

بند 3- تفاوت نکاح دائم و نکاح منقطع… 10

گفتار سوم: ماهیت نکاح دائم و منقطع… 12

بند 1- ماهیت نکاح دائم… 12

بند 2- ماهیت نکاح موقت… 12

گفتار چهارم: اهمیت نکاح… 13

بند 1- فایده فردی… 13

بند 2- فایده اجتماعی… 14

مبحث دوم: شرط ضمن عقد نکاح… 15

گفتار اول: مفهوم شرط… 15

بند 1- مفهوم لغوی… 15

بند 2- تعریف شرط… 15

گفتار دوم: انواع شروط… 15

بند 1: شروط باطل… 15

الف: شروط باطلی که موجب بطلان عقد نیستند… 15

ب: شروط باطلی که موجب بطلان عقد می شوند… 16

بند 2: شروط صحیح… 16

بند 3: اقسام شروط صحیح… 16

الف: شرط صفت… 16

ب: شرط فعل… 17

ج: شرط نتیجه … 17

گفتار سوم: ماهیت شروط ضمن عقد نکاح… 18

گفتار چهارم: نمونه هایی از شروط ضمن عقد نکاح 19

فصل دوم: اختلاف طرفین در نوع عقد … 20

مبحث نخست: در خصوص تراضی و شرایط آن… 21

گفتار نخست: وجود اراده … 21

بند 1- تحلیل روانی اراده… 21

بند 2- معنی قصد و رضا… 23

الف:رضا… 23

ب: قصد… 23

بند 3- تفکیک قصد و رضا… 24

بند 4- مفهوم اراده … 25

بند 5- اوصاف اراده… 26

بند 6- اراده باطنی و ظاهری… 26

بند 7- موارد کابرد اراده ظاهری و باطنی… 26

بند 8- قراردادهای صوری… 27

گفتار دوم: اعلام اراده… 28

بند 1- لزوم اعلام اراده… 28

بند 2- مفهوم اعلام اراده… 29

بند 3- چگونگی اعلام اراده… 31

الف: اعلام صریح… 31

ب: اعلام ضمنی… 31

بند 4- وسایل اعلام اراده… 31

بند 5- سکوت و بیان اراده… 33

بند 6- مواردی که سکوت نشانه رضا است… 34

گفتار سوم: توافق اراده (ایجاب و قبول)… 35

بند اول: ایجاب … 36

الف: معنی لغوی ایجاب … 36

ب: معنی اصطلاحی ایجاب… 37

ج: شرایط ایجاب… 38

د: ایجاب عام:… 40

و- ایجاب ملزم… 42

ه- زوال ایجاب … 43

1- رد ایجاب … 43

2- رجوع گوینده ایجاب … 43

3- مرگ و حجر یکی از طرفین … 43

4- ایجاب متقابل… 44

5- سپری شدن مدت ایجاب … 44

6- از بین رفتن موضوع معامله … 44

7- عدم تحقق شرطی که ایجاب معلق بر آن است… 44

بند دوم: قبول:… 45

الف: مفهوم قبول … 45

ب: لزوم مطلق بودن قبول… 45

ج: توالی ایجاب و قبول… 45

د: مسبوق نبودن به رد… 46

و: بقای موضوع عقد… 46

ه: مسبوق نبودن به قبول یا عقد معارض… 46

ی- رعایت تشریفات قبول… 47

گفتار چهارم: عیب تراضی (اشتباه)… 47

بند 1- تعریف اشتباه… 47

بند 2- مفهوم اشتباه… 47

بند 3- شرایط تاثیر اشتباه… 48

الف: اشتباه باید به حکم قانون یا تراضی در قلمرو قصد مشترک قرار گیرد… 48

ب: اشتباه عمده باشد… 48

بند 4- اثر حقوقی اشتباه… 48

بند 5- اشتباه در قانون مدنی… 49

بند 6- مواردی که اشتباه باعث بطلان معامله است. 50

الف: اشتباه در وجود علت تعهد… 50

ب: اشتباه در هویت موضوع عقد… 50

1- مفهوم خود موضوع معامله… 51

2- معیار تشخیص اوصاف اساسی از غیر اساسی:… 52

1- 2- نظریه شخصی… 52

2- 2- نظریه نوعی یا مادی… 52

ج: اشتباه در نوع عقد… 53

د: اشتباه در صورت عرفیه ی موضوع معامله… 53

و: اشتباه در هویت جسمی یا اوصاف اساسی شخص طرف معامله، در صورتی که شخصیت

او علت عمده عقد باشد… 54

1- اشتباه در شخص طرف… 55

2- اشتباه در شخصیت… 55

بند 7: مواردی که اشتباه باعث ایجاد حق فسخ می شود. 56

الف: اشتباه در قیمت… 56

ب: اشتباه در اوصاف غیر اساسی موضوع (در صورتی که به طور صریح یا ضمنی وارد قلمرو

قرارداد شده باشد)… 57

ج: اشتباه در اوصاف غیر اساسی طرف معامله (در صورتی که به طور صریح یا ضمنی وارد

قلمرو قرارداد شده باشد)… 58

د: اشتباه ناشی از تدلیس… 59

بند 8: مواردی که اشتباه در معامله موثر نیست.. 60

الف: اشتباه در اررزش مورد معامله… 60

ب: اشتباه راجع به اوصاف… 60

ج- اشتباه در شخص یا برخی اوصاف شخصیت طرف معامله (که علت عمده عقد نباشد)… 60

د- اشتباه در جهت معامله… 61

ه- اشتباه در قانون… 61

بند 9: اشتباه در عقد نکاح… 62

الف: اشتباه در هویت جسمی… 62

ب: اشتباه در اوصاف… 64

فصل سوم: اختلاف طرفین در نوع و شرایط عقد نکاح 66

مبحث نخست: صورتهای مختلف اختلاف در عقد نکاح… 67

1: اختلاف در نوع عقد نکاح… 67

2: اختلاف در ذکر اجل… 67

3: انعقاد عقد نکاح بر خلاف قصد دختر… 67

گفتار نخست: اختلاف در نوع عقد نکاح و اختلاف در ذکر اجل 67

بند اول: نظر فقها و دلایل آنها … 67

الف: نظر مشهور فقها که قول مدعی دوام را مقدم می دانند. 67

1- بررسی ادله قول دوام… 68

ب: فقهایی که قائل به بطلان عقد می باشند… 70

بند دوم: استفتائات و نظرات فقهای معاصر که موافق نظر مشهور می باشند… 71

بند سوم: استفتائات و نظرات فقهای معاصر که مخالف نظر مشهور می باشند… 73

بند چهارم: پاسخ مسئله از دیدگاه حقوق و قانون مدنی 75

گفتار دوم: وضعیت نکاح منعقده بر خلاف قصد دختر 82

بند اول: نظرات و استفتائات فقهای معاصر در خصوص وضعیت نکاح منعقده بر خلاف قصد

دختر… 85

مبحث دوم: شروط ضمن عقد… 85

گفتار اول: ماهیت شرط ضمن عقد … 87

بند اول: شروط تعلیقی و تقییدی… 87

بند دوم: شرط بنایی یا تبانی … 87

بند سوم: وابستگی شرط به عقد… 89

بند چهارم: تبعیت شرط از عقد در مرحله انشا و ادامه اعتبار حقوقی … 90

گفتار دوم: شروط در ضمن عقد ازدواج… 92

بند اول شروط غیر صحیحی که قواعد عمومی قراردادها درخصوص آنها رعایت نشده است … 93

الف: شرطی که عقد ازدواج را معلق گرداند… 93

ب: شرط خیار… 93

بند دوم: شروطی که قواعد عمومی قراردادها در مورد آنها رعایت می شود… 94

الف: شروط صحیح… 94

1.خیار شرط نسبت به صداق… 94

2.خیار اشتراط… 94

3.سایر شروط صحیح… 95

ب: شروط غیر صحیح در عقد نکاح… 95

1- شروط باطل در ضمن عقد نکاح… 95

2- شروط باطل و مبطل عقد … 95

گفتار سوم: اختلاف در شروط ضمن عقد نکاح … 96

نتیجه گیری… 98

پیوست ها… 102

منابع… 115

چکیده انگلیسی… 119.

عبارات کلیدی

  • پایان نامه اختلاف زوجین در خصوص نوع و شرایط عقد نکاح
  • پایان نامه اختلاف زوجین در خصوص نوع و شرایط عقد نکاح

خرید فایل

ارسال شده در